به گزارش روابط عمومی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، موج‌گرفتگی، آسیب ناشی از موج فشاری انفجار است که به خصوص در شرایط جنگی می‌تواند خطرات جدی برای افراد ایجاد کند. دکتر معصومه مالک، استادیار گروه هوشبری و فوریت‌های پزشکی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گزارشی از سوی روابط عمومی این دانشکده، به تشریح این پدیده و راهکارهای مواجهه با مصدومان آن پرداخته‌اند. و به درک بهتر خطرات موج‌گرفتگی در جنگ و اقدامات ضروری برای کمک به مصدومان می‌پردازد. در ادامه، خلاصه‌ای از نکات کلیدی مطرح شده آورده شده است: ۱. افراد در معرض خطر موج‌گرفتگی در جنگ:افرادی هستند که در نزدیکی محل انفجار قرار دارند، از جمله ساکنان ساختمان‌های مجاور، نیروهای امدادی و نظامی که در صحنه حضور دارند ، عابران و افراد حاضر در فضاهای بسته (مانند ساختمان‌ها، تونل‌ها، خودروها) ، بیشترین خطر مواجهه را دارند. همچنین پرتاب شدن یا برخورد اشیاء به افراد در اثر انفجار نیز خطر آسیب را افزایش می‌دهد.

۲. نشانه‌های مصدومان مواجهه با موج‌گرفتگی:این علائم بسته به شدت انفجار و فاصله فرد از آن متغیر است و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:علائم عصبی و روانی مانند سردرگمی، ترس و اضطراب زیاد، اختلال در تکلم، سرگیجه، کاهش سطح هوشیاری، سردرد شدید، اختلال تمرکز. درد گوش، کاهش شنوایی، وزوز گوش، خروج مایع یا خون از گوش.علائم تنفسی:مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرفه (احتمالاً همراه با خون)، که می‌تواند نشانه آسیب ریوی باشد.علائم عمومی:تهوع، استفراغ، درد شکم، ضعف عمومی.

۳. عوارض موج‌گرفتگی:پارگی پرده گوش و آسیب شنوایی.آسیب ریوی (ریه انفجاری) و مشکلات تنفسی جدی.آسیب مغزی خفیف یا ضربه مغزی.خونریزی داخلی.شکستگی استخوان‌ها.آسیب به اندام‌های داخلی.آسیب‌های اسکلتی-عضلانی یا ستون فقرات ناشی از پرتاب شدن.

۴. اقدامات افراد غیرمتخصص قبل از رسیدن تیم امداد: بررسی ایمنی صحنه به منظور اطمینان از عدم خطر انفجار یا آسیب بیشتر. حفظ آرامش مصدوم:جلوگیری از حرکت زیاد مصدوم، تشویق مصدوم به تنفس عمیق: انتقال مصدوم به محیط امن و دور از سرو صدا, در صورت وجود تنگی نفس مصدوم را در وضعیت نیمه‌نشسته قرار دادن( در صورت عدم احتمال آسیب به ستون فقرات). کنترل خونریزی در صورت وقوع آن با وارد کردن فشار با پارچه تمیز بر روی محل خونریزی خارجی. تثبیت و بی حرکت نگه داشتن مصدوم :در صورت احتمال آسیب به گردن یا ستون فقرات، سر و گردن مصدوم را ثابت نگه داشتن. عدم خوراندن غذا یا نوشیدنی تا پایدار شدن وضعیت مصدوم تماس با اورژانس:برقراری سریع تماس با خدمات فوریت‌های پزشکی.

۵. استانداردهای مراقبتی و درمانی توسط تیم امداد و درمان: ارزیابی ABC:بررسی راه هوایی، تنفس و گردش خون. اکسیژن درمانی: در صورت نیاز. پایش علائم حیاتی:به طور مداوم. تثبیت ستون فقرات . کنترل خونریزی:خارجی در صورت وقوع برقراری خط وریدی و تجویز مایعات وریدی در صورت نیاز

انتقال مصدوم به مرکز درمانی: در اسرع وقت به منظور مراقبت‌های لازم و بررسی‌های تخصصی (تصویربرداری و درمان).